Miniporadnik językowy

Wskutek, na skutek

Wskutek, na skutek

 

Poprawne formy to: coś się zdarzyło wskutek czegoś albo coś się zdarzyło na skutek. Są dwa warianty: wskutek i na skutek. Ludzie łączą te dwie możliwości tworząc błędne na wskutek.

TAK: na skutek, wskutek
NIE: na wskutek

Nie zasypiać gruszek w popiele.

Nie zasypiać gruszek w popiele.

Jest to związek wyrazowy, który oznacza „nie przegapić okazji”; „nie stracić szansy”. Pierwotnie oznaczało to po prostu zasypianie przy piekących się gruszkach. Były one pieczone dopiero na koniec dnia, dlatego osoba, która ich pilnowała, była zmęczona.

Nieprawidłowa forma: Nie zasypywać gruszek w popiele.

W cudzysłowiu czy w cudzysłowie?- Odmiana tego wyrazu

W cudzysłowiu czy w cudzysłowie?-
Odmiana tego wyrazu

 

Przykłady:

1) Każdy cytat powinien znaleźć się w cudzysłowie.
2) Do czego używamy cudzysłowu?

Rok dwa tysiące szesnasty czy dwutysięczny szesnasty?

Rok dwa tysiące szesnasty czy dwutysięczny szesnasty?

 

Reguła jest jednoznaczna. Mówi ona, że postać liczebników porządkowych przyjmują TYLKO dziesiątki i jedności, a więc bez zastanowienia wiemy, iż mamy rok dwa tysiące szesnasty. Ludzie chcą być pedantyczni, dlatego stosują krótszą formę dwutysięczny.

TAK: rok dwa tysiące szesnasty
NIE: rok dwutysięczny szesnasty

Jest napisane czy pisze?

Jest napisane czy pisze?

 

Jako uczeń na pewno słyszałeś różne formy tego zwrotu w szkole, jednak należy pamiętać, że poprawnie brzmi on "jest napisane".

Co jest napisane na tablicy?
To nie jest napisane na opakowaniu.

Trudna odmiana niektórych rzeczowników

Trudna odmiana niektórych rzeczowników


Warto zwrócić uwagę na narzędnik pewnych słów, które często używane są błędnie. Spójrzmy na ich odmianę:

M. goście                                   M. kości
D. gości                                     D. kości
C. gościom                                 C. kościom
B. gości                                     B. kości
N. gośćmi (NIE GOŚCIAMI)      N. kośćmi (NIE KOŚCIAMI)
Msc. gościach                             Msc. kościach
W. goście                                  W. kości

Podobną odmianę mają wyrazy liście i ości.

W ręce czy w ręku?

W ręce czy w ręku?

Zapewne nie byłoby tego problemu, gdyby w staropolszczyźnie nie funkcjonowała liczba podwójna, która odeszła już w przeszłość.

ZAPAMIĘTAJ!

TAK: w ręce, w ręku

LEPIEJ: w ręce

Nigdy: w ręcach!

 

Kakao

Kakao

 

Ten wyraz jest rzeczownikiem nieodmiennym, zarówno w liczbie pojedynczej i mnogiej. 

 

Postaci czy postacie?

Postaci czy postacie?

Zapewne podczas pisania wypracowań zdarzało ci się zastanowić, która z form jest poprawna. Musisz pamiętać, że oba brzmienia się poprawne.

Pierwotnie używano postaci. Należy jednak zauważyć, że w odmianie przeciążona była końcówka –i, brakuje jednej postaci, przypatruję się postaci, rozmawiałam o postaci, nie ma tych postaci. Dlatego nasi językowi przodkowie, stworzyli formę postacie.

TAK: postaci, postacie

Mnie czy mi?

Mnie czy mi?

 

Ten sam problem dotyczy innych zaimków, np.: mu – jemu.
Na początku zdania może się pojawić postać mnie. (Mnie się to podoba. Mnie się to należy)

TAK: Mnie się to nie podoba.
NIE: Mi się to nie podoba.

Na końcu i w środku zdania stosujemy krótkie formy zaimków.

TAK: Lubię go. Powiem mu prawdę.
NIE: Lubię jego. Powiem jemu prawdę.

Obieram pomarańczę czy pomarańcz?

,,Kiedy używamy słowa bynajmniej?”

,,Kiedy używamy słowa bynajmniej?”

Nie zawsze słowa, które przechodzą ze stylu literackiego do mowy potocznej, używane są zgodnie ze swoim znaczeniem. Czytelniku, pamiętaj, że:
- bynajmniej to synonim wyrazu wcale, który najczęściej występuje w zdaniu, jako przeczenie:
Bynajmniej nie miała czasu” (Wcale nie miała czasu),
- bynajmniej może być wyrazem samodzielnym np.:
Idziesz do kina? Bynajmniej, wychodzę się tylko przewietrzyć;
- innym zastosowaniem bynajmniej jest wzmocnienie przeczenia zawartego we wcześniejszej wypowiedzi.

 

‘’WZIĄĆ CZY WZIĄŚĆ?”

‘’WZIĄĆ CZY WZIĄŚĆ?”

Drogi Czytelniku! Musisz koniecznie wiedzieć, że forma ,,wziąść” nie jest tolerowana ani w mowie, ani w piśmie!

ZAPAMIĘTAJ, że poprawnie należy stosować bezokolicznik ‘’WZIĄĆ’!